Het door de Franse gemeenschap geselecteerde project Usus/Usure van het collectief Rotor in combinatie met sociologe Benedikte Zitouni gaat in op de verhouding tussen het gebruik van architectuur en de materiële sporen die daarbij ontstaan: de schoenafdruk op de wand van een wachtlokaal, het telefoonnummer met bijhorende obscene tekst in een publiek toilet of de krassen op de vloer van een klaslokaal. De slijtage die door diverse menselijke handelingen ontstaat is het bewijs van het effectieve gebruik van de ruimte. De slijtage is als het ware een bron van informatie die de beschouwer inlicht over de gebruikskwaliteiten van een gebouw.

De aanzet van een dergelijk onderzoek zal tijdens de architectuurbiënnale in het Belgische paviljoen in de Giardini terug te vinden zijn. Aan de hand van foto's, teksten, plannen en monsters op schaal 1/1 zullen tekenen van slijtage gepresenteerd worden: krassen, scheuren, deuken en gaten die de geschiedenis van specifieke (Belgische) gebouwen verhalen. Via archeologische, paleontologische en sociologische technieken wordt dan aan het waarnemen van deze sporen een interpretatie verbonden.

Het is een speculatief onderzoek naar de kwaliteiten van materialen dat verder reikt dan de fysische eigenschappen of de mechanische prestaties. Tektoniek extended als het ware: de verschijningsvorm van een gebouw die niet enkel steunt op expressiviteit maar tevens op de opslagcapaciteit die eigen is aan een materiaal. De sporen van slijtage die als de groeven in een vinylplaat de aanwezigheid van het leven in het materiaal vastleggen. Als bewoners en bezoekers de ruimten waarin ze vertoeven bezetten, gebruiken of misbruiken, dan zijn de krassen en deuken die ze nalaten onderdeel van de (onbewuste) toe-eigening van die ruimten.

De tentoonstelling en het voorafgaande onderzoek zal vooral vragen oproepen over een thema dat, niettegenstaande het weinig aan bod komt, actueel is gezien omgaan met het bestaande steeds relevanter wordt. Hierdoor draagt de Belgische bijdrage aan de architectuurbiënnale een inherente kritiek op het ondoordacht inzetten van het nieuwe in zich. Daardoor plaatst het onderzoeksproject zichzelf bijna automatisch in een unique selling position tijdens de tweejaarlijkse hoogmis.
www.labiennale.org
Lees hier het persdossier
© Jan Kempenaers 2010, Route de béton fissurée

Belgische deelname aan Internationale Architectuurbiënnale van Venetië: Usus/Usure door Rotor + Benedikte Zitouni
De Biënnale van Venetië loopt van 29 augustus tot 21 november 2010.