Bouwen voor de natie. De Albertina op de Brusselse Kunstberg als monumentaal totaalproject

In het boek ‘Bouwen voor de natie’ legt Hannes Pieters de boeiende gelaagdheid van de Albertina-bibliotheek op de Brusselse Kunstberg bloot. Het boek is gebaseerd op een met de Vlaamse Scriptieprijs bekroonde thesis, geschreven in 2009 aan de vakgroep architectuur en stedenbouw van de Universiteit Gent. Promotoren van de scriptie waren Fredie Floré en Johan Lagae.

De Koninklijke Albert I-Bibliotheek te Brussel kan om meerdere redenen terecht beschouwd worden als een van de meest fascinerende 20ste eeuwse overheidsgebouwen in de Belgische hoofdstad. Het indrukwekkende complex, ontworpen en uitgevoerd door de architecten Maurice Houyoux en Roland Delers, maakt deel uit van het grotere stedenbouwkundig geheel van de Kunstberg naar een ontwerp van Jules Ghobert. Het ontwerp-, bouw- en afwerkingsproces van de nieuwe Koninklijke Bibliotheek liep om talrijke redenen zeer grote vertragingen op waardoor het uiteindelijk gerealiseerde bouwwerk verschillende visies vertolkt rond de geschikte ontwerpstijl voor een nationale bibliotheek. Zo spreekt de combinatie van het strakke monumentale exterieur met de voor de jaren 1960 erg moderne inrichting en vooruitstrevende uitrusting boekdelen. Waar de plechtstatige zuilenpartij van de gevel langs de Kunstberg nog appelleert aan een vooroorlogse architectuur met referenties aan de klassieke bouwkunst, straalt het interieur, opgevat en ontworpen als een totaalproject door designer Philippe Neerman en de Kortrijkse Kunstwerkstede De Coene, veeleer de sfeer uit van een standingvol eigentijds kantoorgebouw uit de golden sixties. Het boek ‘Bouwen voor de natie: de Albertina op de Brusselse Kunstberg’ wil deze boeiende gelaagdheid blootleggen. Op basis van gesprekken met ontwerpers gekoppeld aan uitgebreid archiefwerk gaat de publicatie op zoek naar de wijze waarop diverse architecten omgingen met de complexe ontwerpopdracht om op de Brusselse Kunstberg een nieuw nationaal symbool te realiseren. De studie concentreert zich hierbij niet enkel op het architecturale vlak, maar strekt zich uit over verschillende schaalniveaus, gaande van de stedenbouwkundige ontwikkeling van Brussel en de Kunstbergwijk, over de productie van monumentale architectuur tot en met de inrichting en uitrusting van een bibliotheek met nationaal prestige.