Tot zondag 10 juni 2012 tentoonstelling De stad van de moskee. Doorzoninterieurarchitecten

Datum: 

18.04.2012, 19:00 tot 10.06.2012, 18:00

Locatie: 

deSingel Internationale Kunstcampus

Bekijk her het debat met Doorzoninterieurarchitecten, Meryem Kanmaz (MANA), Cihan Bugdaci, Ergün Erkoçu (Concept 0031), Sami Zemni (UGent), Christoph Grafe en Katrien Vandermarliere (VAi).

deSingel en het Vlaams Architectuurinstituut bieden aan acht jonge architectenbureaus een platform aan om hun ideeën over architectuur, stedenbouw en landschapsontwerp aan een breed publiek voor te stellen. De architecten krijgen de opdracht om al ontwerpend een onderzoek uit te werken dat oplossingen kan aanreiken voor prangende maatschappelijke vraagstukken en intellectueel uitdagende kwesties.

Het ontwerp voor een nieuwe wijkmoskee is voor Doorzon Interieurarchitecten een denkoefening over de Gentse binnenstad. Het delen van eenzelfde ruimte is het uitgangspunt voor een moskee aan de Vrijdagmarkt. De diversiteit van functies die een moskee omvat, speelt het architectenteam uit als een troef. Een park met waterpartijen, een theehuis, leslokalen, feestzaal en hamam sluiten aan op de Vrijdagmarkt, dieper in het parkt ligt de gebedsruimte. Doorzon Interieurarchitecten stelt een ontwerp voor dat een nieuw uitzicht, gebruik en stedelijke interactie teweegbrengt op de Vrijdagmarkt. Met tegelijkertijd aandacht voor functionaliteit en tactiliteit in het interieur. Voorbij de discussies van regelgeving en NIMBY-argumenten. 

Caroline Lateur en Stefanie Everaert van Doorzoninterieurarchitecten sluiten het eerste seizoen af. Aan het begin van de eeuwwisseling werkten beiden in het atelier van Maarten Van Severen. In 2005 startten ze een eigen bureau. Hun jonge oeuvre getuigt van vakmanschap en maximale ruimtelijke impact. In hun verbouwingen en maatmeubilair combineren ze tactiliteit, experiment en verrassend kleurgebruik.

Debat en vernissage - dinsdag 17 april 2012 - 20u00

Debat met Stefanie Everaert, Caroline Lateur (Doorzoninterieurarchitecten), Meryem Kanmaz (MANA), Cihan Bugdaci, Ergün Erkoçu (Concept 0031), Sami Zemni (UGent), Christoph Grafe en Katrien Vandermarliere (VAi).
Meer info

Fotoboek Nieuwe Moskeeën in Vlaanderen is nog steeds te koop
Het fotoboek Nieuwe Moskeeën in Vlaanderen brengt beeldessays samen van de 11 nieuwbouwmoskeeën in Vlaanderen van de hand van de jonge Belgisch-Turkse fotograaf Abdul-Vahit Duman. Christian Welzbacher, kunsthistoricus, reflecteert over deze Vlaamse nieuwbouwmoskeeën en plaatst ze tegenover wat hij de ‘Euro Islam Architectuur’ noemt. Het geheel wordt ingeleid en geduid door Meryem Kanmaz, auteur van het eerder verschenen boek ‘Islamitische ruimtes in de stad’. 
Meer info over het boek

Projectsponsor: Goedhart Repro

Context - De stad van de moskee

De eerste en tweede generatie mediterrane migranten beleden hun geloof in wat wordt omschreven als ‘schuilmoskeeën’. Onbestemde restruimtes in negentiende-eeuwse stadsdelen kregen een functie als gebedsplaats en ontmoetingsplek.

Ondertussen is er een aantal nieuwe en grootschalige gebouwen gerealiseerd die zich typeren als ‘heimweemoskeeën’. Architecturaal refereren ze aan een type moskee uit het thuisland, waarbij basiselementen als koepel en minaret uitgangspunt zijn. De interieurs zijn meestal zuivere kopieën, gerealiseerd met traditionele technieken  en ingericht met veel zorg voor detail en decoratie. De symbolische uitstraling is niet mis te verstaan: ze moet wijzen op een politieke consensus. Meer bepaald de acceptatie en integratie van een andere geloofsgemeenschap en de wetenschap dat machtsinstellingen, ook die voor godsdiensten, zich uitdrukken in een architecturaal ‘conformisme’.

Opgave deSingel/VAi in de reeks jonge makers, denkers, dromers

Het ontwerpen van een wijkmoskee, toegespitst op het dagelijkse sociale en religieuze leven van een kleine moslimgemeenschap van vijfhonderd mensen. De infrastructuur bevindt zich in een niet nader bepaald binnengebied in een Vlaamse middelgrote centrumstad. Het vrijdagse gebed, maar ook de Koranschool en taal-, kook- en naailessen moeten er kunnen plaatsvinden.

Methodiek doorzon interieurarchitecten

1.Veldwerk
- zoeken en bezoeken van alle Gentse (schuil)moskeeën en enkele fonkelnieuwe heimweemoskeeën in het Limburgse
- voeren van gesprekken met moslims van verschillende generaties en geslachten, zowel van Turkse, Marokkaanse als Vlaamse origine
- aftoetsen van het ontwerp/concept bij de betrokken partijen, de Gentse integratiedienst en specialisten ter zake
2. Studie
- lezen en bediscussiëren van recent onderzoek omtrent moskeebouw in de diasporacontext
3.Ontwerp
- kiezen van een locatie die symbool staat voor een plek binnen de samenleving en niet aan de rand ervan
- formuleren van een organisatie van functies en inplanting op basis van standpunten die wij als waardevol en toekomstgericht omschrijven, namelijk
a. de ruimte die de moskee kan innemen als een sociale, culturele en symbolische actor ook daadwerkelijk in het bouwwerk integreren en architecturaal oplossen
b. een verbinding van de site met de stad maken door zichten vanuit, naar en binnenin het moskeecomplex te ontwerpen
c. functioneel en ruimtelijk ontwerp van de talrijke functies

Tekst ontwerp doorzon interieurarchitecten/Francine Hardeman

De stad van de moskee
In de doorsnee Vlaamse centrumstad schuilt de wijkmoskee vaak in een onbestemd en zielloos pand, ergens in een moslimwoonwijk aan de rand van de stad.
Of zij torent letterlijk uit boven het straatbeeld: een oriëntaals bouwwerk met koepels en minaretten en vanbinnen een minutieus gekopieerd interieur: versteende heimwee naar het thuisland in het vreemde land.
De buurtbewoner loopt achteloos aan de moskee voorbij. Of kijkt er met vervreemding naar.

De site

Wij planten onze wijkmoskee pal in het historisch hart van Gent. Op de Vrijdagmarkt, het fiere plein waar een bronzen Jacob van Artevelde uitkijkt over zijn stad, daar waar Gentenaren elkaar ontmoeten op terrasjes en op vrijdag gezellig buurten op de wekelijkse markt. Vlakbij ligt de Turkse wijk, waar veel moslims huizen.
Een statement van formaat: op deze iconische plek in de stad laten wij vijfhonderd moslims elkaar ontmoeten en vrij hun godsdienst beleven. Onze moskee is tegelijk een plek van en voor élke Gentenaar: door haar ligging en toegankelijkheid groeit zij uit tot een marktplein van ontmoeting tussen bevolkingsgroepen, godsdiensten en culturen. Zo krijgen site en bouwwerk een symbolische waarde en een grote sociaal-maatschappelijke relevantie.

Ons ontwerp vertrekt van een tuin, een centraal gegeven in de islam. Op het stenen stadsplein installeren wij een oase van licht en groen, een trefpunt voor jong en oud, voor moslims en niet-moslims. In die tuin ligt de moskee ingebed.
De site is open en vrij toegankelijk en biedt tal van doorgangen naar de Vrijdagmarkt en aanpalende straten en pleinen. Via verschillende paviljoenen dringen bezoekers of voorbijgangers steeds dieper door in het hart van de moskee.

De moskee

De gebedsruimte ligt het diepst verzonken in de tuin en vangt diffuus licht via een translucide koepel. Dit is een ruimte met kamerbreed tapijt in een typisch patroon, waar verstilling heerst en men zich terugplooit op het diepste zelf. De drukke, lawaaierige buitenwereld is even weg. In een hoek met de gebedsruimte ligt een ruimte waarin een grote trommel een kleine, blinde trommel omsluit. In de rondgang, cilindrische stenen krukken en wasbekkens: een rituele wasplaats. Een moskee is veel meer dan een gebedshuis: naast gebed staat ook ontmoeting centraal. In de verschillende paviljoenen zijn ontmoetingsplekken met de meest diverse functies ondergebracht.

Met de klok mee, vertrekkend van de gebedsruimte:
Aan Sint-Jacobs ligt een badhuis, met kleedkamers, een stoombad, een buitenbad en een kapsalon. De geur van water en geurige kruiden.
Gewijde stilte in de leeszaal van de bibliotheek, mensen diep verzonken in studie en lectuur. Klanten snuffelen wat rond in de boekenwinkel. Even verderop klinken muziek en gekeuvel van groepjes jongeren in het jongerencafé. Vanop het terras van het restaurant op de hoek met de Baudelostraat geniet de bezoeker van een prachtig uitzicht op het marktplein en de moskee. Een boom heeft wortel geschoten diep in het binnenste van het restaurant. Verder langs de Baudelostraat liggen lokalen voor Koranonderricht, taallessen en andere cursussen, en voor kinderopvang. Kinderen joelen in de nabijgelegen speeltuin. De imam glimlacht bij het tafereel, hoog boven in het kantoor naast zijn privéappartement.

Lachende vrouwenstemmen van het naaikransje in de feestzaal aan de Wolfstraat. Gisteren was er nog een trouwfeest, volgende maand het grote Offerfeest.
Een oude man overschouwt het plein en de tuin achter het raam van het theehuis dat op een poot staat, als een torenwachter in zijn centrale uitkijkpost.
De site geurt naar gras, aarde en water. Vrolijke klanken weerkaatsen tegen de binnenwanden met hun prachtige geglazuurde tegels die glanzen in het zonlicht.
De stad van de moskee is een warm kloppend hart in de stad. Een oord van ontmoeting, van wederzijds begrijpen, van verbroedering en van vrede.
Wees welkom.

materialenstudie uitsnit, doorzoninterieurarchitecten

Datum: 

18.04.2012, 19:00 tot 10.06.2012, 18:00

Locatie: 

deSingel Internationale Kunstcampus

Organisator: 

VAi en deSingel ism Mana vzw

Straat: 

Desguinlei 25

Postcode: 

2018

Gemeente: 

Antwerpen

Contactpersoon: 

Katrien Vandermarliere

Info tel: 

+ 32 3 242 89 70

Corporate sponsors

RG Tegel

Structural sponsors

AG Real Estate

Cultural partners

hier niet aan komen aub