Maison des Femmes

Het Vrouwenhuis is een concreet resultaat van het wijkcontract voor sociale woningen ‘Lehon-Kessels’ van de Gemeente Schaarbeek. Het kadert in het ‘Grootstedenbeleid’ dat de Federale regering in 1999 opstartte om tegemoet te komen aan specifieke grootstadproblematiek.

Programma
Van bij de start van het ontwerp was het belangrijk een evenwicht te vinden tussen het publieke karakter enerzijds en de privé-sfeer van de woningen anderzijds. Er was de noodzaak om een gebouw te creëren dat duidelijk zijn aanwezigheid en functie kan laten zien, maar tegelijkertijd de intimiteit van de binnenruimtes bewaart. De inkom van de woningen werd verdoken opgesteld t.o.v deze van het Vrouwenhuis en beide kregen een andere schaal. Het vrouwenhuis bevindt zich op de eerste drie verdiepingen en ontvangt het publiek via gevelopeningen op volle hoogte, terwijl voor de woningen een duidelijk strakker ritme de intimiteit bepaalt.

Sequenties
Een grid in geprefabriceerd beton ritmeert de gevel in het straatbeeld. De gevel is opengewerkt op de niveaus van het Vrouwenhuis en drukt de monumentaliteit van een openbaar gebouw uit. Op de bovenste verdiepingen past de gevel zich aan aan de woonomgeving. Deze werkt als een sluier waarmee je zelf bepaalt hoeveel je prijs geeft.

Eens voorbij de ingang en doorheen de gevel ontdekt de bezoeker een dynamische ruimte die rond drie niveaus uitgewerkt werd. Via enkele treden kom je in de centrale staminee op het gelijkvloers, deze opent op de tuin en is bestemd voor dagactiviteiten: tentoonstellingen, kooklessen, lezingen,… Centraal in deze ruimte staat een meubel dat zowel dienst doet als bar, bureau en tegelijkertijd de ontmoetingsruimte afschermt van de circulatiezone. Boven deze centrale ruimte loopt een kloof in de richting van de tuin en creëert visuele relaties met de ruimtes op de verdieping: kantoren en atelier,… Deze vormen letterlijk een hangend volume in een open ruimte. De ruimtes van het Vrouwenhuis zijn ontworpen om een zekere ‘culturele duurzaamheid’ te garanderen; door hun flexibiliteit maken ze verschillende compartimenteringen mogelijk.

Woningen
De uitdaging voor de woonunits was om deze zoveel als mogelijk te laten genieten van het zicht op de prachtige kloostertuin binnen het bouwblok en tegelijkertijd van de gunstige oriëntatie en het leven aan de straatzijde. Door het gebruik van duplexen werd het mogelijk om op vier verdiepingen vijf woonunits te realiseren waarvan drie doorsteek-woningen. De woningen zijn met elkaar verstrengeld, elke woning heeft zijn eigen buitenruimte, geïntegreerd in het volume of in het dak.

Bron: deze projectbeschrijving is gebaseerd op de projecttekst van de architecten.

Architectenbureau: 

ZED Architects
GIGOGNE

Ontwerpers: 

Christine Fontaine, Sophie Laenen, Ariane Van Craen, Veerle Nys
Pierre Van Assche, Jean-Philippe De Visscher

Opdrachtgever: 

Gemeente Schaarbeek

Taal: 

Nederlands

Straat: 

Josaphatstraat

Nummer: 

247-253
1030

Gemeente: 

Schaarbeek

Land: 

België

Datum ontwerp: 

2006

Datum oplevering: 

2010

Oppervlakte: 

1 123 m²

Volume: 

3 156 m³

Totale bouwkost per m2: 

1 350 €, excl. BTW

Studiebureaus: 

JZH & Partners

Hoofdaannemers: 

Tecnotra

Corporate partners

Retail Estates

Cultural partners