Tentoonstelling
Feministische perspectieven 1980-1990 blikt terug op Vlaanderen in de jaren 1980, toen de strijd voor gendergelijkheid ook de architectuursector bereikte. Duik in het archief van de werkgroep ‘Vrouwen en Wonen’ en leg zelf de link tussen hedendaagse ontwikkelingen en historische precedenten.
Vandaag bestaan er tal van nieuwe initiatieven voor een gelijkwaardige architectuursector. Zo heet de historische Unie van Vrouwen Architecten in België (ufvAb) nu Women* in Architecture Belgium (W*IAB) en is er het PAF(Platform voor Architectuur & Feminisme). Maar op wiens werk bouwen zij voort?
Unfolding the Archives #9 Feministische perspectieven 1980–1990 blikt terug op Vlaanderen in de jaren 1980, toen de strijd voor gendergelijkheid ook de architectuursector bereikte. In 1981 richtte architect Danie Staut de werkgroep ‘Vrouwen en Wonen’ op. Samen met ontwerpers en vormingswerkers als Els Huigens, Gerd Van Limbergen en Leen De Becker organiseerde ze studiedagen en workshops, op zoek naar alternatieven voor de patriarchale samenleving.
De tentoonstelling vertrekt vanuit hun archiefmateriaal en verkent feministische perspectieven op architectuur. Ze legt de link tussen hedendaagse ontwikkelingen en historische precedenten die vaak over het hoofd worden gezien.
Danie Staut (°1950), architecte en ruimtelijk planner, richtte in 1974 met b0b Van Reeth de Architektenwerkgroep op. Na hun samenwerking, trok ze naar het Leuvens Vrouwenhuis, waar ze in 1981 de Werkgroep Vrouwen en Wonen begon. Als vormingswerker bij de volkshogeschool Elcker-Ik Leuven organiseerde ze de landelijke studiedag 'Wonen en woonomgeving vanuit vrouwen bekeken' in 1984 en gaf onder andere de ‘Kursus ruimte voor vrouwen’.
Els Huigens (°1954), landschapsarchitect en ruimtelijk planner, gaf lezingen over 'De leefbaarheid van de stad' in het Vrouwenhuis Roeselare en op andere plekken. In de jaren 1990 ontwikkelde ze toetslijsten sociale veiligheid voor minister Miet Smet: hoe maak je een station veilig? Een sociale woonwijk? Een straat, een plein? Dat engagement kreeg tenslotte ook vorm in haar bureau Fris in ‘t Landschap.
Gerd Van Limbergen (°1955), vormingswerkster, was actief bij de Groep Rooie Vrouwen, een socialistisch-feministische actiegroep in Antwerpen. Ze werkte in Vluchthuis Tamar en organiseerde als stafmedewerker bij de vrouwenwerking van volkshogeschool Elcker-Ik Antwerpen studiedagen, filmavonden, leesgroepen en andere activiteiten over feminisme.
Leen De Becker (°1957), interieurarchitect, was als student al actief bij het Vluchthuis Mechelen, een opvangplek voor vrouwen die huiselijk geweld ontvluchtten. Vanuit haar engagement in de bredere feministisch-socialistische beweging, was ze betrokken bij enkele activiteiten van de Werkgroep Vrouwen en Wonen. Later werkte ze in Nicaragua aan huisvestingsprojecten en deed ze buurtwerking in Brussel-Noord en de Seefhoek.
OCHTENDSESSIES
Op uitnodiging van het VAi organiseert PAF (Platform voor Architectuur & Feminisme) een reeks van vier gesprekscirkels in de expo Unfolding the Archives #9 Feministische perspectieven 1980–1990. Die brengt de netwerken rond de studiedag ‘Wonen en woonomgeving vanuit vrouwen bekeken’ in 1984 en de toenmalige 'Werkgroep Vrouwen en Wonen' in kaart.
Tijdens de ochtendsessies gaat Evelien Pieters (PAF) in gesprek met feministische stemmen uit de jaren 1980–1990 en met ontwerpers, onderzoekers en activisten van vandaag. De gesprekken vertrekken vanuit archiefmateriaal, ervaringen en praktijken. Het is geen terugblik, maar wel een verderzetting van feministisch denken en doen in architectuur en de gebouwde omgeving.
24.04.2026 - 10:00u - 12:30u: #1 Vakvrouwschap. Lees meer
08.05.2026 - 10:00u - 12:30u: #2 Publieke ruimte. Lees meer
29.05.2026 - 10:00u - 12:30u: #3 Activisme als praktijk. Lees meer
12.06.2026 - 10:00u - 12:30u: #4 Vrouwenbeweging . Lees meer
Op maandag 27 april waren curator Bart Decroos en PAF-oprichtster Evelien Pieters te gast bij Pompidou om de tentoonstelling toe te lichten. Samen met Chantal Pattyn doken ze in de thematiek en de verhalen achter de tentoonstelling en het onderzoek. Je kan de uitzending (her)beluisteren op VRT Max.
03.04.2026 - 28.06.2026
vernissage: 02.04.2026
Van woensdag tot zondag van 14:00u tot 19:00u. en bij avondvoorstellingen tot 22:00u.
Plan je bezoek
€5 (tickets online en ter plaatse)
€0 (studenten, -19 jaar, kansentarief/omnio-statuut en ICOM, tickets enkel ter plaatse)
Je ticket geeft ook toegang tot de Expo Samuel Baidoo. Plum Road Tea Dream (vanaf 08.04.2026 in de lage zaal - Expo zaal)
DE SINGEL (Expozaal)
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen
Bart Decroos (Vlaams Architectuurinstituut)
Vlaams Architectuurinstituut
Vlaamse overheid
* We gebruiken een asterisk bij vrouwen* om inclusiviteit uit te drukken en de aandacht te vestigen op de diversiteit binnen deze groep. De asterisk geeft aan dat de term niet alleen cisgender vrouwen omvat (vrouwen wiens genderidentiteit overeenkomt met het geslacht dat hen bij de geboorte is toegewezen), maar ook trans vrouwen, niet-binaire personen die zich identificeren met vrouwelijkheid, en andere genderidentiteiten die onder de paraplu van vrouwelijkheid vallen. Het gebruik van de asterisk helpt ons om een bredere en meer inclusieve definitie van vrouwelijkheid te communiceren.
Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) is gehuisvest in de gebouwen van de Internationale Kunstcampus DE SINGEL. Volg in het gebouw de signalisatie naar Beel Laag vanaf de hoofdingang aan de Desguinlei (± 3 min. te voet).
In alle zalen van DE SINGEL zijn er plaatsen voorbehouden voor rolstoelgebruikers. Gelieve op voorhand contact op te nemen met tickets@desingel.be, dan voorzien we een plaats. Om de zalen te bereiken kan je gebruik maken van een lift. Kom binnen via de hoofdingang van DE SINGEL en begeef je langs de helling links van de trap om de lift te nemen. Meer info over de toegankelijkheid
Je kan je spullen gratis opbergen in de lockers. Die bevinden zich op twee locaties in DE SINGEL: in de lockerruimte onder de trap aan de hoofdingang via de Desguinlei, en aan het Theaterplein in Beel Laag. Een korte handleiding voor het gebruik van de lockers vind je aan de zijkant van de zuil.
