Bij welke bewaarplaatsen kan ik bronnen raadplegen?

In België zijn er een vijftal architectuurarchieven of bewaarplaatsen exclusief georiënteerd op het cultureel erfgoed van stoel tot stad (architectuur, bouwbedrijf, stedenbouw en vormgeving). Je kan ook een groot aantal archieven terugvinden bij de archiefvormers zelf, nalatenschappen, stadsarchieven, universiteitsarchieven, culturele archieven, rijksarchieven, musea, bibliotheken, documentatiecentra...

Zoektips

In de VAi Archiefhub vind je terug of er voor een persoon of organisatie al dan niet een archief bewaard is, en bij welke bewaarplaats(en) je precies terecht kan om bronnen te raadplegen.
Het cultureel erfgoed van stoel tot stad is erg versnipperd bewaard. Het archief van sommige personen en organisaties wordt bij verschillende bewaarplaatsen in België bewaard.
Op de collectiewebsites van de opgesomde bewaarplaatsen kan je per archief kijken of er een plaatsingslijst of inventaris is, of er stukken gedigitaliseerd zijn, wat de raadplegingsvoorwaarden zijn...
Meestal hebben bewaarplaatsen naast een archiefcollectie ook een bibliotheekcollectie. Neem op de collectiewebsites een kijkje of er relevante publicaties of tijdschriften over jouw onderwerp zijn.

Architectuurarchieven

Vlaams Architectuurinstituut (voormalig Architectuurarchief Provincie Antwerpen)
Kanal Architecture (voormalig Sint-Lukasarchief, Archives d’Architecture Moderne en CIVA)
GAR — Archives d’architecture (Luik)
Archives d’Architecture de l’ULB (Brussel)
Archives d'architecture et d'urbanisme - UCL Bibliothèque d'architecture, d'ingénierie architecturale, d'urbanisme

Archiefvormers en nalatenschappen

Heel wat archieven van ontwerpers en bedrijven bevinden zich bij de ontwerper of het bedrijf zelf.

Voorbeelden van nalatenschappen zijn:

Stads- en gemeentearchieven

In stads-en gemeentearchieven kan je bouwdossiers raadplegen. Voor een overzicht van alle stads- en gemeentearchieven in Vlaanderen en Brussel kan je terecht op de ErfgoedKaart. We sommen hier enkel de meest relevante stads-en gemeentearchieven op, die verschillende archieven over personen en organisaties uit het veld van stoel tot stad bewaren:

Antwerpen: FelixArchief Antwerpen
Brussel: Brussel
Limburg: Hasselt
Oost-Vlaanderen: Gent, Aalst
Vlaams-Brabant: Leuven
West-Vlaanderen: Brugge, Diksmuide, Ieper, Kortrijk

Andere overheidsinstellingen

Naast de stads-en gemeentearchieven, bewaren andere overheidsinstellingen ook cultureel erfgoed van stoel tot stad:

Federaal: Algemeen Rijksarchief en Rijksarchief in de Provinciën
Regionaal: Archief Vlaanderen, Connect Memory Brussel en Archives régionales de Wallonie
Provinciaal: Provinciaal Archief West-Vlaanderen en Bibliotheek Hasselt Limburg

Culturele archiefinstellingen

Onderwijs- en onderzoeksinstellingen

Antwerpen
- Universiteitsarchief UAntwerpen
- AP Bibliotheken – Campusbibliotheek Mutsaard

Musea

Overige bewaarplaatsen

KBR Royal Library of Belgium
Bisschoppelijk archief Brugge
DSMG Gent - Documentatiecentrum voor Streekgeschiedenis dr. Maurits Gysseling
Heemkundige kringen, een volledig overzicht vind je op de ErfgoedKaart

Bewaarplaatsen per discipline

Ben je geïnteresseerd in een overzicht van bewaarplaatsen voor een specifieke discipline? We bundelden hier voor jou kant-en-klare overzichten in de VAi Archiefhub:

Wil je meer lezen over het archieflandschap?

Architectuurarchieven in Vlaanderen. Kwalitatieve veldbeschrijving en analyse van het Vlaamse architectuurarchieflandschap. Door Centrum Vlaamse Architectuurarchieven, 2006.
Archives : pour une (re)connaissance de l'architecture : livre blanc des archives de l'architecture en Fédération Wallonie-Bruxelles. Door Fédération Wallonie-Bruxelles en Faculté d'architecture La Cambre-Horta, 2012.
Integrale veldanalyse van het cultureel erfgoed van stoel tot stad. Door Kenniscentrum Vlaams Architectuurinstituut, 2023.

Deze pagina kreeg een laatste update in juli 2026. Heb je een aanvulling of heb je een foutje opgemerkt? Laat het ons weten via kenniscentrum@vai.be