Voor het Belgisch paviljoen op de Internationale Architectuurbiënnale van Venetië 2016 nodigt het Vlaams Architectuurinstituut ontwerpers, onderzoekers, critici en zo meer uit om een tentoonstellingsconcept te ontwikkelen dat inspeelt op de thematiek van ‘Crafts(wo)manship’ en de gebouwde ruimte.
Sinds de industriële revolutie midden de 18e eeuw in Europa heeft de machine het steeds verder overgenomen van de mens als maker. De productie van goederen en ook van gebouwen verliep steeds sneller en daarbij ook meer gestandaardiseerd. De mens als ambachtsman of -vrouw verloor ten dele zijn plaats in het productieproces en vond geen connectie in het machinetijdperk. Repetitie en het generieke kwamen in de plaats van het singuliere en het specifieke. Hierbij ontstond de massaproductie van vaak minderwaardige goederen die op een steeds kortere levensduur waren afgestemd. Reacties op dit verlies aan kwaliteit en ziel van het product kwamen onder andere uit de hoek van de ‘Arts and Crafts exhibition society’ en meer bepaald William Morris die in de eeuwwisseling zocht naar een authentieke stijl als reactie op deze industriële productie maar evengoed de opkomst van de historiserende stijlen.
Nog noodzakelijker dan toen biedt dit debat vandaag een kader waaruit we onze omgeving kwaliteitsvol kunnen vormen voorbij het post-fordisme. Socioloog Richard Sennett haalde in zijn recente publicatie rond Craftsmanship ook het verlies van het verlangen aan om goed werk te leveren. Het proces van het maken biedt de mens vreugde zoals de ambachtslieden die streven naar het perfecte product. Hierbij ligt de bevrijding in de weloverwogen keuze van materialen, constructiemethodes, technieken en het nemen van tijd. Veel meer dan het individuele streven gaat het hierbij om een collectieve verwezenlijking door het voortzetten, overleveren en verder ontwikkelen van tradities, vaardigheden en lokale kennis waarbij het ook lokale regio’s kan emanciperen. De stad verschijnt als rijke bron van gebouwde typologieën, materialen en praktijken. Door een nauwere samenwerking tussen ontwerpers, makers en gebruikers, ontstaat niet alleen een duurzame basis voor de toekomst maar ook een impuls voor sociale cohesie in stedelijke gemeenschappen. Het lokale en het specifieke biedt een hefboom tegenover het globale en generieke waarbij de ‘Crafts(wo)manship’ ingebed ligt in het collectieve project van het bouwen en produceren; het samen maken van de stad.
Het project moet een communiceerbaar concept weergeven dat de interpretatie van 'Crafts(wo)manship’ in een oogopslag zichtbaar en tastbaar maakt. Tegelijkertijd moeten de indieners duidelijk maken hoe ze dit binnen het breed maatschappelijke stedelijke verhaal zullen kaderen en ook via culturele en poëtische registraties zullen voeden. Het beeld dat zo ontstaat is genuanceerd, maar ook verrassend en laat aspecten van de werkelijkheid zien die eerder verborgen zijn. Teams of individuen voor deze opgave werken dus bij voorkeur multidisciplinair en kunnen een duidelijke en sterke visuele taal koppelen aan scherpe beschouwingen. De open oproep richt zich expliciet tot ontwerpers alsook het beschouwende werkveld om een curatorieel project in te dienen voorbij de eigen praktijk, of om een nieuw specifiek project als invulling van het Belgisch paviljoen te creëren. De gekozen inzending zal bij de uitwerking van het concept nauw worden opgevolgd door het Vlaams Architectuurinstituut.
De beoordelingscommissie die instaat voor de selectie van de laureaten bestaat uit: Christoph Grafe (directeur VAi ), Stefan Devoldere (waarnemend Vlaams Bouwmeester), Lionel Devlieger (ROTOR), Anders Kreuger (curator M HKA), Asli Cicek (XXI magazine en LUCA school of arts), Jan Vermassen (lid Raad van Bestuur VAi) en Edith Wouters (Architectuurcentrum Ar-Tur).
Verloop wedstrijd
Oproep voor de inzending van een bondige visietekst en 1 illustratie die informatie geeft over de inhoudelijke focus en het tentoonstellingsconcept met betrekking tot de thematiek van 'Crafts(wo)manship'. Online indienen kan vanaf 17 Augustus 2015.
Deadline fase 1: 26 augustus 2015, 12u00
Uit de inzendingen worden door de beoordelingscommissie 3 teams geselecteerd die uitgenodigd worden om aan fase 2 deel te nemen. Deze 3 teams werken aan een voldragen tentoonstellingsconcept.
Deadline fase 2: 28 oktober 2015
Selectie van de laureaat die het Belgisch paviljoen op de 15e architectuurbiënnale van Venetië mag invullen en start productie.
Opening paviljoen op 28 mei 2016
In te dienen voor de eerste ronde van de oproep:
Een beknopt document dat de tekst bevat die uw voorstel treffend toelicht in maximum 1800 woorden op 2 A4’s in het Nederlands en/of Engels, hierbij dient ook één Illustratie (schets, foto, collage, ..) toegevoegd te worden om het concept tevens beeldend te duiden. Achteraan het document mogen beknopt 3 referenties/projecten van de indiener geplaatst worden om de relevante expertise en kundigheid te kaderen.
PDF formaat A4 staand of liggend, max 5 mb, max 5 pagina’s, min 72 dpi
De tekst bevat:
Het is belangrijk om aan te geven hoe men op een interessante en hopelijk onconventionele manier door middel van reflectie en creatie tot een sterke tentoonstelling zal komen.
De criteria voor de beoordeling zijn:
Ter inspiratie vindt u hieronder alvast het grondplan en de doorsnedes van het belgisch paviljoen: