In januari 2012 kregen PT architecten in de reeks 'Jonge makers, denkers, dromers' van het Vlaams Architectuurinstituut de opdracht een ontwerpend onderzoek uit te werken rond hoevetypologie in het Heuvelland. De resultaten van hun onderzoek werden eind 2011 tentoongesteld in deSingel.
Op initiatief van de stad Poperinge en de gemeente Heuvelland, in samenwerking met OCMW Popering,Vormingplus, Habito Poperinge, de Provincie West-Vlaanderen en Erfgoedcel CO7, wordt de tentoonstelling nu hernomen, op locatie, in het Heuvelland.
'De keuze voor een ontwerpend onderzoek rond hoevetypologie in het Heuvelland komt voort uit de vaststelling dat in het gebied een aantal ruimtelijke vragen rond landbouw, recreatie en natuur spelen. Om de landbouw rendabel te houden dringt zich een efficiënter beheer van het land op. Recreatie en toerisme vergen dan weer esthetische eisen van het landschap. Maar ook de vraag naar een goede ontsluiting en veilige infrastructuur is prangend. Tevens groeit de horeca en vraagt ook om een richtinggevend kader. Vanuit het perspectief van natuurontwikkeling ten slotte speelt vooral de vraag naar meer bos en het consolideren van de beekvalleien. Deze – vaak tegengestelde – eisen hebben een weerslag op het gebouwde patrimonium. De centrale vraag in deze opgave is hoe landelijke (al dan niet wederopbouw) architectuur met deze ruimtelijke uitdagingen omgaat.
Omdat hoeves beeldbepalend zijn in dit gebied concentreert het onderzoek zich daarop. De hoevetypologie, één of meerdere vrijstaande gebouwen op een erf, leent zich tot een herbestemming met nieuwe functies. Het kan zowel om wonen, horeca of niet-agrarische bedrijven gaan. Bij deze nieuwe invulling stellen zich echter talrijke vragen. In hoeverre kan of hoeft men de oorspronkelijke architectuur behouden? Wat met de vaak slechte bouwfysische toestand van wederopbouwhoeves? Wat met de inrichting van het erf? Indien de landbouwfunctie van de hoeves bewaard blijft treedt vaak de vraag naar schaalvergroting op. Hoe combineert men dan de nieuwe eisen van het agro-industriële bedrijf met de architectuur van de oude hoeve? Hoe positioneren nieuwe, grootschalige gebouwen zich in het landschap?
Het onderzoek naar de hoevetypologie is te gelijkertijd een architecturale en een landschappelijke kwestie, omdat aanpalende gronden erbij betrokken zijn en dergelijke gebouwen verspreid zijn over het hele landschap.
De oefening werkt van kleine naar grote schaal. Dit wil zeggen dat het ontwerpmatig onderzoek naar de hoevetypologie in eerste instantie op de hoeve en het erf zelf gebeurt. Vertrekkende vanuit deze premise worden er antwoorden geformuleerd over landschappelijke kwesties en de transformatie van het gebied.'
Meer info over het ontwerpend onderzoek rond hoevetypologie door PT architecten