Reconversie Entrepôt Macdonald

De reconversie van het Entrepôt Macdonald in Parijs is een project dat in zekere zin het slechtste en het beste in een 21ste-eeuwse grootstad verenigt.

Het gaat om een langwerpige loods in het noordelijke 19de arrondissement: een gigantisch gebouw, voltooid in 1970, 617 meter lang, met een oppervlakte van 5,5 hectare en omgeven door treinsporen en autowegen. Na de eeuwwisseling werd deze constructie, dertig jaar lang het belangrijkste Parijse distributiecentrum, verkocht, en binnen het kader van een publiekprivate samenwerking herontwikkeld tot woningen, burelen en winkels. Zoals dat in het Westen — en zeker in het door grands ensembles getraumatiseerde Frankrijk — de gewoonte is geworden, zou dit gebouw ter grootte van een stadsdeel door zoveel mogelijk uitzinnig verschillende appartementsgebouwen vervangen zijn.

Office for Metropolitan Architecture (OMA) won de ontwerpwedstrijd; Floris Alkemade en XDGA namen het project over. Ze stelden voor om de uniformiteit van de loods, een platte betonnen balk met laaddokken en een uniforme eerste verdieping, te bewaren door twee identieke lagen toe te voegen. Zo veel eenvoud, zo
weinig individualistische complexiteit, dat stuitte op immens verzet. Enkel de bestaande loods werd grotendeels behouden, en vervolgens ging de Franse administratie, aangestuurd door een huwelijk tussen politici en bouwpromotoren, haar gang, en werd alsnog een tiental bureaus uitgenodigd om — binnen bepaalde grenzen — hun ding te doen. Het resultaat is een brutale botsing van architecturale tradities, en dus ook van mens- en wereldbeelden: de kalme en lucide saaiheid van de loods is nu een sokkel waarop de pluriformiteit van de contemporaine architectuur de vrije hand krijgt.

- Deze tekst is gebaseerd op een artikel van Christophe Van Gerrewey, dat werd gepubliceerd in het Architectuurboek Vlaanderen N°12. Architectuur op maat.