Werkgroep Vrouwen en Wonen
De Werkgroep Vrouwen en Wonen ontstaat in 1981 in het Vrouwenhuis in Leuven, op initiatief van architect en stedenbouwkundige Danie Staut. De Werkgroep stelde zich de vraag: welke gebouwde ruimte past bij een gelijkwaardige samenleving? Vanuit de overtuiging dat de eengezinswoning een veruitwendiging is van patriarchale machtsverhoudingen, verkende de groep alternatieven zoals collectieve woonvormen, gemeenschappelijke voorzieningen en veiligere publieke ruimtes voor vrouwen.
Het publieke hoogtepunt van hun activiteiten was de landelijke studiedag Wonen en woonomgeving vanuit vrouwen bekeken, op 13 oktober 1984 in de Warande in Turnhout, georganiseerd via de federatie van Volkshogescholen Elcker-Ik. De drukbezochte bijeenkomst boog zich over feministische invalshoeken op architectuur, alternatieve samenlevingsvormen, inspraak in wijken, en de positie van vakvrouwen in de sector.
Verwerving archief
Deze acquisitie vloeit voort uit een langer lopend onderzoek binnen het VAi naar erfgoed van vrouwelijke ontwerpers en feministische netwerken. Door het grote hiaat in de architectuurgeschiedschrijving rond dit thema was het een uitdaging om de gerelateerde netwerken, personen en nog bestaande archiefstukken te traceren.
Dit is dan ook geen typisch, duidelijk afgelijnd archief. Het bestaat momenteel uit schenkingen van vier verschillende personen die in meer of mindere mate betrokken waren bij de Werkgroep of bij aanverwante activiteiten. Danie Staut (architecte, stedenbouwkundige) was stichtend lid van de werkgroep en organiseerde onder meer de cursussen Ruimte voor Vrouwen via Elcker-Ik Leuven. Leen De Becker (interieurarchitecte) was vooral actief bij Vluchthuis Mechelen en in de FEMSOC-beweging. Els Huigens (landschapsarchitect en ruimtelijk planner) ontwikkelde toetslijsten voor sociale veiligheid in publieke ruimte en stationsomgevingen, alvorens het bureau Fris in 't Landschap op te richten. Gerd Van Limbergen (vormingswerkster) was actief in de Groep Rooie Vrouwen (GROV), Vluchthuis Tamar en werkte bij Elcker-Ik Antwerpen.
Unfolding the Archives #9: Feministische Perspectieven 1980–1990
Het archiefmateriaal bestaat uit folders, krantenartikels, publicaties, foto’s van workshops, toetslijsten, een audio-opname en diareeksen. Samen vertellen deze fragmenten een verhaal van overlappende netwerken, activisme en feministische architectuurkritiek. De acquisitie vormt de basis voor de tentoonstelling Unfolding the Archives #9: Feministische Perspectieven 1980–1990 die op 2 april de deuren opent bij het VAi in DE SINGEL.
Tentoonstelling
UTA #9 Feministische Perspectieven 1980 - 1990
Van 03.04.2026 t/m 28.06.2026
Opening 02.04.2026
DE SINGEL, Antwerpen