Waarom dit project
In de stad is het nooit echt stil. In een bruisende metropool als Antwerpen is er immers altijd iets te beleven. Maar al die activiteit heeft ook een keerzijde: 48% van de Antwerpenaren gaf in 2024 aan last te ondervinden van lawaai afkomstig van verkeer. Er is dus nood aan een gezond geluidsklimaat en plekken waar de bewoners tot rust kunnen komen. Daarom startte de stad een innovatietraject luwte- en geluidsplanning op. Het doel van dit traject was om binnen enkele lopende stadsontwikkelingsprojecten via een interdisciplinaire aanpak extra aandacht te hebben voor geluid en luwte door middel van ontwerp, inrichting en beheer van de openbare ruimte.
De resultaten uit dit innovatietraject kunnen ontwerpers, planners en andere stadsdiensten en actoren meer inzicht en kennis verschaffen over de beleving van geluid en de maatregelen die kunnen bijdragen aan een luwere stad met een gezond en aangenaam geluidsklimaat.
Wat gebeurt er?
Luwte- en geluidsplanning draagt bij aan een gezonde stad waar bewoners de gezellige drukte van de stad op een aangename manier kunnen beleven of zich even kunnen terugtrekken op een rustige plek in de buurt. Dat kan door de omgeving zo in te richten dat de ruimte een aangenaam geluidsklimaat heeft. Op die manier wordt niet enkel storend lawaai tegengegaan, maar worden ook bewust positieve geluiden toegevoegd. Geluid wordt op die manier een positief ontwerpinstrument, waarbij de beleving van geluid centraal staat, en niet enkel de decibels.
Daarnaast zet luwte- en geluidsplanning ook in op het creëren van luwteplekken, rustige plekken waar je kan ontsnappen aan de drukte van de stad. Luwteplekken hebben verschillende basiskwaliteiten, waarvan een aangenaam geluidsklimaat er slechts één is. Ze worden ook gekenmerkt door visuele rust, een groenblauw karakter, geborgenheid, en beschutting tegen weer en wind. Bovendien zijn ze toegankelijk, lokaal en kleinschalig van karakter, en hebben ze betekenis voor de gebruikers.
Leidraad voor ontwerpers en planners
De inzichten uit dit traject zijn gebundeld in een Leidraad voor luwte- en geluidsplanning. Architecten, projectleiders en planners kunnen hiermee aan de slag om luwte en geluidskwaliteit te integreren in de stad van morgen.
De leidraad geeft een overzicht van:
- de pilootprojecten: deze kunnen inspireren en tonen aan wat mogelijk is.
- verschillende analysemethodieken: deze methodieken zijn handvaten om een projectgebied of potentiële luwteplek te screenen, participatie en co-creatie op te zetten en de uitdagingen, kansen en concrete (ontwerp)vraagstukken voor de integratie van luwte-en geluidsplanning in ruimtelijke projecten, te analyseren.
- een set aan bouwstenen voor ontwerpers, projectleiders en planners: dit zijn praktische maatregelen om te bouwen aan een luwe stad met een aangenaam geluidsklimaat. Zowel de methodieken als de bouwstenen werden uitvoerig uitgetest in de pilootprojecten.
