Op zondag 7 juni 2026 reikt het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) voor het eerst de Architectuur Prijs Vlaanderen uit. De vakjuryprijs gaat naar de renovatie van de Goujons toren in Anderlecht. De publieksjuryprijzen gaan naar Tonuso in Vilvoorde (zorgen) Manchestergebouw in Aalst (leren), Usquare Feder in Elsene (werken), Tuighuisstraat in Kortrijk (wonen) en Navigo in Koksijde (ontmoeten).
Architectuur Prijs Vlaanderen 2026
7 juni 2026 om 20:00u
Bijlokesite in Gent
Tickets en info op vai.be
Vakjuryprijs - powered by Nationale Loterij
De Goujons toren werd in de jaren 1970 gebouwd en is met zijn 378 wooneenheden vandaag het grootste appartementsgebouw van het Brussels Gewest. Het doel van de renovatie was om het wooncomfort te verhogen en tegelijk het energiegebruik te verminderen. De appartementen kregen ruime terrassen die extra leefruimte bieden. Om dit te realiseren plaatsten de architecten een volledig nieuwe gevelschil rond het bestaande gebouw. Ook het gelijkvloers kent een nieuwe invulling. Drie voormalige woningen maken plaats voor nieuwe collectieve voorzieningen, waaronder een sportzaal, een gemeenschapsruimte en de uitbreiding van het bestaande medisch centrum.
“De Goujons toren is een gedurfd en zelfverzekerd statement over de toekomst van de sociale woningbouw: ambitieus van vorm, nauwkeurig uitgevoerd en nauw verweven met de dagelijkse realiteit van de bewoners.”
Publieksjuryprijs - Wonen
Oorspronkelijk was de Tuighuisstraat in Kortrijk een tuinwijk, met achtertuinen die uitkwamen op een gemeenschappelijke groene ruimte. Het nieuwe inbreidingsproject herdenkt en breidt dit erfgoed uit met sociale woningbouw. Het bundelt zeven bestaande percelen en ontwikkelt ze tot drie bouwvolumes met een mix van appartementen, studio’s en duplexwoningen. Een open en toegankelijke ruimte op het gelijkvloers nodigt bewoners uit tot gezamenlijk gebruik en versterkt het sociale weefsel van de wijk. Daarnaast worden op elf percelen rijwoningen gerealiseerd. Aan de achterzijde ontstaat ruimte voor nieuwe woonvormen, zoals kangoeroewonen, thuiswerkplekken en andere flexibele invullingen die inspelen op veranderende woonbehoeften.
“Tuighuisstraat overtuigt door zijn coherente verhaal, zijn stedelijke inbedding en zijn vermogen om sociale huisvesting op een open en inclusieve manier te benaderen.”
Publieksjuryprijs - Zorgen
Tonuso Vilvoorde is een centrum voor bijzondere jeugdzorg en biedt plaats aan een twintigtal kinderen en jongeren. Het voormalige schoolgebouw krijgt binnen een strakke plattegrond een nieuwe invulling, met bijzondere aandacht voor het vermijden van een ‘instellingsgevoel’. Het project biedt onderdak aan twee leefgroepen, een gemengde groep en een meisjesgroep, aangevuld met enkele studio’s voor begeleid zelfstandig wonen. In deze kleinschalige opzet staat het creëren van een veilige, warme en stimulerende leefomgeving centraal.
“Binnen de categorie zorgen is er een spanningsveld tussen de specifieke noden van doelgroepen en zorgverleners en architecturale verfijning. Tonuso laat zien hoe je die elementen met empathie en engagement kunt samenbrengen tot een zorgzame omgeving.”
Publieksjuryprijs - Ontmoeten
Het bestaande museum NAVIGO Visserijmuseum in Koksijde werd uitgebreid met een nieuw depotgebouw, een educatieve leskeuken en een bijkomende museale vleugel. Samen vormen ze één samenhangend geheel, met een gedeelde architecturale vormentaal.
“Het NAVIGO Visserijmuseum vult het begrip ontmoeten op een veelzijdige en gelaagde manier in. Het museum overstijgt zijn rol als tentoonstellingsruimte en ontwikkelt zich tot een breed sociaal platform.”
Publieksjuryprijs - Leren
In 2023 kocht Ligo ZOVL de onderste twee bouwlagen van een voormalige spinnerij in Aalst en transformeerde het tot een centrum voor volwassenenonderwijs. Het project biedt ruimte aan basiseducatie en opleidingen voor kortgeschoolden. De herinrichting zet in op ruimtelijke kwaliteit, ontmoeting en interactie tussen de gebruikers.
“Het Manchestergebouw is een weloverwogen leerlandschap waarin erfgoed, functionaliteit en toekomstgerichtheid samenkomen. Met een beperkt budget slaagt het project erin een maximale ruimtelijke kwaliteit te realiseren.”
Publieksjuryprijs - Werken
Na jaren van leegstand heeft de voormalige rijkswachtkazerne in Elsene een nieuwe toekomst. Met Usquare Feder werden zeven historische gebouwen herbestemd tot een internationale universiteitssite en een multifunctionele stadswijk waarin onderwijs, onderzoek en stedelijk leven samenkomen.
Dit project ontving ook een eervolle vermelding van de vakjury.
“Usquare Feder onderscheidt zich dankzij de vanzelfsprekende aandacht voor inclusie. Het gebouw functioneert als een open stedelijke plek waar verschillende gebruikersgroepen elkaar kruisen, vergelijkbaar met een stationsgebouw.”
De Architectuur Prijs Vlaanderen onderscheidt zich van andere architectuurprijzen door zijn bovenlokale karakter (Vlaanderen en Brussel), de focus op de maatschappelijke meerwaarde én een erkenning op niveau van het project. De prijs zet niet enkel de architect, maar ook de opdrachtgever én de gebruiker in de kijker. Want kwalitatieve architectuur wordt niet enkel door architecten gemaakt. Dat weet ook Dennis Pohl, directeur van het VAi: “Ambitie alleen maakt geen architectuur. De geselecteerde gebouwen tonen hoe kwaliteit voortkomt uit een collectieve inzet van opdrachtgevers, bouwmeesters, architecten, administraties en gebruikers of bewoners. Het resultaat is architectuur met een reële maatschappelijke meerwaarde."
“Ambitie alleen maakt geen architectuur. De geselecteerde gebouwen tonen hoe kwaliteit voortkomt uit een collectieve inzet van opdrachtgevers, bouwmeesters, architecten, administraties en gebruikers. Het resultaat is architectuur met een reële maatschappelijke meerwaarde."
Uit de meer dan 300 inzendingen nomineerde de vakjury (Vlaams Bouwmeester Véronique Claessens, architect Mechthild Stuhlmacher en architect Sumayya Vally) 20 projecten. Uit die shortlist koos de publieksjury vijf winnaars in evenveel categorieën: leren, ontmoeten, werken, wonen en zorgen. Over de categorieën heen reikte de vakjury één overkoepelende vakjuryprijs uit.
Voor de uitreiking van de prijzen, kon het brede publiek de genomineerde gebouwen onder de loep te nemen. Op dezelfde dag kon je in heel Vlaanderen en Brussel de projecten bezoeken. Je kon je laten rondleiden door de architect of opdrachtgever, aansluiten bij een lezing of op eigen houtje een kijkje nemen. Alle bezoeken en activiteiten waren gratis.
Op 7 juni 2026
Van 10:00u tot 18:00
In heel Vlaanderen en Brussel
gratis (inschrijven om deel te nemen aan een rondleiding of lezing)
Omdat het onmogelijk is om alles op één dag te doen, tipt projectcoördinator Petrus Kemme (VAi) zijn hoogtepunten:
Voor de rondleidingen en lezingen is inschrijven verplicht. De ticketverkoop voor zowel de prijs als de dag start op 30 april.
Organisatie en productie Vlaams Architectuurinstituut (VAi)
Projectcoördinator Petrus Kemme
Projectmedewerker Carolin Scheck
Productieleiding prijsuitreiking Nino Goyvaerts
Communicatie & PR Egon Verleye
Publieksbemiddeling Rosan Meijer
Met de steun van de Vlaamse Overheid
Mede mogelijk gemaakt door Nationale Loterij
Hoofdpartner Design Express
Partners Heylen Ceramics, Sherwin-Williams, Gaggenau
Steunend partners Knauf, Roundal
Met de promotionele steun van Knack Weekend, A+ Architecture in Belgium, Architectura
perskit
vai.be
Instagram: @vlaams_architectuurinstituut
#vlaamsarchitectuurinstituut
#architectuurprijsvlaanderen #dagvandearchitectuur
Vlaams Architectuurinstituut
Egon Verleye
Hoofd communicatie & PR
T +32 (0)3 242 89 73
M +32 (0)486 21 17 74
E egon.verleye@vai.be
