Met We The Bacteria brengt het VAi de fascinerende wereld van de micro-organismen naar De Singel. Na een opzienbarende passage op de Triennale Milano strijkt de expo neer in Antwerpen, uitgebreid met lokale Vlaamse cases. Doorheen de kunstsite wisselen architectuur, hedendaagse kunst en wetenschap elkaar af. Curatoren Beatriz Colomina en Mark Wigley: “Bacteriën bepalen hoe we wonen, leven en gezond blijven.”
Openingslezing en vernissage | op 29.09.2026 om 20:00u
Tentoonstelling | van 30.09.2026 tot 31.01.2027
VAi in De Singel, Antwerpen
“Architectuur heeft bijgedragen aan het vernietigingen én het bestendigen van bacteriën. Veel hedendaagse ziektes zoals obesitas, diabetes, kanker, auto-immuunziekten, allergieën, Alzheimer of depressie worden in verband gebracht met een verlies aan microbiële diversiteit.” Dit is het opvallende uitgangspunt van de tentoonstelling We The Bacteria. Curatoren Beatriz Colomina (architectuurhistoricus en docent aan Princeton University) en Mark Wigley (architectuurdocent aan Columbia University) hebben het over de ‘ziektes van de gebouwde omgeving’ die onlosmakelijk verbonden zijn met de gezondheid van de planeet en de toestand van de biosfeer. De tentoonstelling pleit voor een andere kijk op de mens: als een mobiel ecosysteem dat de wereld van bacteriën omarmt.
“De Vitriviusman toont het menselijk lichaam aan de buitenkant, deze expo legt de binnenkant bloot.”
We The Bacteria houdt ons een spiegel voor. Ze laat bezoekers kennismaken met hun eigen bacteriën en toont vervolgens de weg die ze afleggen, van diep in de aarde tot in de ruimte en van 4,2 miljard jaar geleden tot vandaag. Maar de tentoonstelling richt ook de blik op de toekomst. Installaties van internationale ontwerpteams en microbiologen tonen nieuwe manieren om in harmonie te leven met bacteriën.
“We moeten als ontwerpers meer gaan kijken naar gebouwen als immuunsystemen.”
Naast recent onderzoek werpt de tentoonstelling een blik op de Vlaamse architectuurgeschiedenis in relatie tot de wereld, verteld vanuit het perspectief van bacteriën. Van de Oudheid tot het Modernisme in de 20e eeuw. Welke invloed hadden ze op het ontwerp van zorginstellingen, sanitaire voorzieningen en stadsontwikkeling? Het VAi duikt hiervoor in zijn eigen collectie, maar put ook uit die van onder andere het Gallo-Romeins Museum, Museum Plantin Moretus en Musea Brugge. Ontdek de historische tekeningen van Atuatuca Tungrorum (het huidige Tongeren) en bewonder antieke parfumflesjes uit 150 na Christus die archeologen hier vonden in een Romeins badencomplex. Deze relicten tonen het belang van hygiëne en zijn het bewijs van een culturele omslag in onze omgang met bacteriën.
We The Bacteria bestaat uit een parcours door kunstsite De Singel waarin architectuur, kunst en wetenschap samenkomen. Je passeert 25 objecten tijdens je wandeling door de gangen en de expozaal. In een wegwijzer delen Beatriz Colomina en Mark Wigley de boodschap die ze met We The Bacteria willen overbrengen. Het gedetailleerde verhaal vertellen ze aan de hand van de objecten. Een audiotour helpt je bij die keuze. Bij 9 stops krijg je extra uitleg en hoor je de curatoren zelf aan het woord.
“Bacteria love architecture. Sinds de mens architectuur bouwt, trekt het bacteriën aan.”
Zo'n 25 ontwerpers, kunstenaars en onderzoekersteams maken met een installatie deze hernieuwde omgang met bacteriën tastbaar. Je vindt ze niet enkel in de expozaal, maar verspreid over heel de kunstsite van De Singel. Enkele blikvangers:
Door de opwarming van de aarde verschuift het klimaat met 1 meter per uur weg van de evenaar, wat een ingrijpende verandering teweegbrengt in ecosystemen. Planten- en diersoorten trekken steeds verder naar het noorden, net als bacteriën en virussen. Over 30 jaar zal het klimaat in Antwerpen mogelijks vergelijkbaar zijn met dat van sommige Zuid-Europese landen. Met deze glijbaan stelt Philippe Rahm de vraag: wat als we de speelplaatsen in Antwerpen vullen met aarde uit Zuid-Frankrijk? Zo kunnen de kinderen van vandaag de bacteriën, virussen, schimmels en gisten opnemen die hen in staat stellen om te reageren op de infecties van morgen
Deze constructie uit kurk fungeert als de perfecte woning voor bacteriën. Het creëert de meest ideale omstandigheden voor een samenwerkende microbengemeenschap. De poreuze holtes van de dikke kurkkorst, die voor het eerst werden getest in de gevel van de Reggio-school in Madrid, vormen het genetische en fysieke kader waarin processen van koolstofopslag en zuurstofproductie worden versterkt.
De strijd tegen microben begint thuis, met een duizelingwekkend aanbod aan antimicrobiële producten, chemicaliën, technologieën en routines. Een groot rek exposeert een eindeloze reeks aan kuisproducten met opschriften als ‘fris’, ‘vlekkeloos’, ‘glanzend’ en ‘geurloos’ als zijn eufemismen voor de dood van microben. De woonomgeving reinigt zich tegenwoordig vanzelf. Antimicrobiële chemicaliën en nanodeeltjes worden in de materialen verwerkt waaruit gebouwen, meubels, speelgoed, keukenbladen, tapijten, snijplanken en deurklinken zijn vervaardigd.
Als je een menselijke darm zou uitvouwen, kom je op 32 vierkante meter. Dat is groter dan de gemiddelde woonruimte van een mens op aarde, die 20 vierkante meter bedraagt. Deze cirkelvormige installatie symboliseert de voortdurende uitwisseling van talrijke microben tussen de vlakken in gebouwen en het menselijk lichaam, de darm en de hersenen. Lichaam en gebouw vormen één verweven microbieel landschap.
Deze installatie geeft een nieuwe invulling aan het begrip ‘huiselijkheid’ door middel van microbiële architectuur. Verschillende organismen vormen levende muren en vloeren. Ze vangen koolstofdioxide op uit de museumruimte en zetten die om in voedzame biomassa. Ondertussen nestelen zich schimmelnetwerken in 3D-geprinte schorslagen, gemaakt van biopolymeren uit algen. Het resultaat is een bos dat lijkt samengesteld uit gerecyclede berkenstammen.
We The Bacteria
Van 30.09.2026 tot en met 31.01.2027
Expozaal en op en rond kunstsite DE SINGEL
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen (BE)
Open van woensdag tot en met zondag
Van 14:00u tot 19:00u, bij avondvoorstellingen tot 22:00u
Toegang: pay what you can (€6 > €20) (tickets online en ter plaatse), €0 (studenten, -19 jaar, kansentarief/omnio-statuut en ICOM, tickets enkel ter plaatse)
We The Bacteria
Met een lezing door Beatriz Colomina (architectuurhistoricus en docent, Princeton University) en Mark Wigley (architectuurdocent, Columbia University)
Op 29.09.2026 om 20:00u
Rode Zaal DE SINGEL
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen (BE)
€0 (mits registratie)
EcoLogicStudio in gesprek met Bento
Op 15.10.2025 om 20:00u
Muziekstudio DE SINGEL
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen (BE)
€8
> tickets binnenkort beschikbaar
30.09.2026 > 31.01.202
VAi in DE SINGEL
Een tentoonstelling van Triennale Milano, gepresenteerd door het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) en DE SINGEL
Curatoren: Beatriz Colomina en Mark Wigley
Scenografie: GRACE, Lorenzo Bondavalli, Giacomo Cantoni, Ekaterina Golovatyuk
Met werk van: ADCO Technik GmbH, Raed Alkowni, An-Najah National University, Arizona State University, ARUP, Australian Antarctic Division, Annalisa Balloi, Francesca Bini, BioMason, Matteo Bisi, Graham Bradley, Ingo Burgert, Hans Busstra, Cabrillo College, Giuseppina Campisciano, Francesca Cappitelli, Elisabetta Caselli, Carolina Cason, Scott Chimileski , Columbia University, Manola Comar, Maria D’Accolti, Danino Synthetic Biological Systems Lab, Nele De Belie, Diller Scofidio + Renfro, Mary E. Lidstrom, Alissa Eckert, ecoLogicStudio, Kerstin Elert, ETH Zurich., Getty Institute, Ghent University, Alberto Gnesutta, Elke Gruyaert, Davide Gulotta, Caitlyn Hall, Rinad Hamed, Kazumi Hiraga, Øyvind Holmstad, Hubertus Design, Institute for Maternal and Child Health – IRCCS., Andrés Jaque, Yoshiharu Kimura, Robert Kindler, Roberto Kolter, Laura Kurgan, Luca Lanzoni, Jean Larson, Steven Lawrence, Yasuhito Maeda, Magnel-Vandepitte Laboratory for Structural Engineering and Building Materials, Nariman Mahabadi, Sante Mazzacane, Eleonora Mazziga, Dan Miller, Kenji Miyamoto, Modern Synthesis, Edoardo Mollica, MycoHAB, Kohei Oda, Martin Oeggerli, Office for Political Innovation (OFFPOLINN), Pazdera AG, Philippe Rahm architectes, Davide Rapp, Carlos Rodriguez Navarro, Sarah Schenck, Rudi Scheuermann, Shehdeh Jodeh, Irene Soffritti, Alan Sonfist, SSC Strategic Science Consult GmbH, Roman Stocker, André Studart, Tasha Sturm, Synthetic Lab , Toshihiko Takehana, Ikuo Taniguchi, Technische Universität Dresden, Paola Toscani, Kiyotsuna Toyohara, Federica Troiano, University of Ferrara, University of Granada, University of Innsbruk, University of Milan, University of Washington, Leon van Paassen, VIPEQ, Antonella Volta, Adam Vosburgh, Frank Willens, Hironao Yamaji, Shosuke Yoshida , Maurizio Zangrossi
Historisch onderzoek: Beatriz Colomina, Johan Lagae, Simon De Nys-Ketels, Alek Vanderheyden, Mark Wigley
Projectcoördinator VAi: Nino Goyvaerts
Productieleiding De Singel: Jessie Bervoets
Productie audio tour: Ann Van Loon
Coördinatie technische productie: Guy Anthoni
Publieksbemiddeling: Rosan Meijer
Pers en communicatie: Egon Verleye
Directeur VAi: Dennis Pohl
Partners van We The Bacteria
Yakult | Yokuu | Yun
Het VAi wordt gesubsidieerd door
de Vlaamse Overheid
Het programma in ‘26-‘27 wordt mee mogelijk gemaakt door de structurele partners van het VAi
Reynaers Aluminium | Forster | Febelcem | Wienerberger | Stone | Vande Moortel | Cosentino | Vola
communicatiekit
vai.be
Instagram: @vlaams_architectuurinstituut
#vlaamsarchitectuurinstituut
desingel.be
Instagram: @desingelartscentre
#desingel
#wethebacteria
Vlaams Architectuurinstituut
Egon Verleye
Hoofd communicatie & PR
T +32 (0)3 242 89 73
M +32 (0)486 21 17 74
E egon.verleye@vai.be
