Naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de wet van de stedenbouw in 2012 zette het VAi intensief in op het erfgoed van de naoorlogse stedenbouw.
De vijftigste verjaardag van de wet op de stedenbouw in 2012 vormde de aanleiding voor verschillende evenementen en herbeschouwingen van de recente geschiedenis van de stedenbouw en ruimtelijke ordening in België. Op 22 maart 2012 organiseerde de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning in Brussel een symposium 50 jaar wet op de stedenbouw, met getuigenissen van betrokkenen en inzichten van onderzoekers. Een week later, op 29 maart 2012, hield de Franstalige Chambre des Urbanistes de Belgique haar eigen studiedag in Luik, met een gelijkaardige titel 1962-2012 50 ans d’aménagement du territoire en Belgique. Op deze studiedagen werd de wet en haar toepassing kritisch tegen het licht gehouden.
Ben je op zoek naar archieven rond stedenbouw? In het kader van het project Vijftig jaar wet op de stedenbouw bracht het VAi van zoveel mogelijk betrokkenen basisgegevens en, waar mogelijk, de staat van hun archief in kaart. Deze kennis is ontsloten via de VAi Archiefhub.
Van ‘het lelijkste land ter wereld’ tot ‘een land zonder landschap’: architecten zijn niet mild voor België en Vlaanderen. Hoe keken cineasten naar de naoorlogse stedenbouw? De publicatie Bewegende landschappen. Over stedenbouw en film bundelt vier unieke films en teksten over de omgang met landschap en verstedelijking.
Deze uitgave bevat stukken van Michiel Dehaene, Bruno Notteboom, Michael Ryckewaert en Sofie De Caigny. Elke auteur belicht een aspect van de naoorlogse omgang met landschap en verstedelijking in België aan de hand van een van de getoonde films, die op een bijhorende dvd in het boek zitten.
Het VAi bundelde de kennis over vijftig jaar wet op de stedenbouw opgedaan uit gesprekken, literatuur- en archiefonderzoek in een online kennisdossier. Het dossier is onderverdeeld in een aantal clusters die als frame of vertrekpunt voor onderzoek kunnen dienen.
Het Vlaams Architectuurinstituut (VAi) nam acht interviews af met kroongetuigen van de stedenbouwkundige ontwikkeling en de omgang met landschap tijdens de voorbije halve eeuw.
Bij de voorbereidende gesprekken voor het project, dat vooral bestaande archieven in kaart wilde brengen, werd al snel duidelijk dat het beeld van het feitelijke proces van gewestplanning en verstedelijking met deze archieven niet volledig zou zijn. Daarop werd een project oral history opgezet, met diepte-interviews afgenomen en gefilmd door Bart Biesbrouck in opdracht van het CVAa.
Het VAi programmeerde in het najaar van 2012 een lezingen- en filmreeks over de stedenbouwkundige ontwikkelingen tijdens de voorbije halve eeuw:
Gesprekspartners die input leverden aan het project in 2012 waren Louis Albrechts, Georges Allaert, Herman Baeyens, Bert Vanbelle, Inge Bertels, Bart Biesbrouck, Jo Braeken, André Coene, Bob Cools, Karel De Baere, Greet De Block, Michiel Dehaene, Stefaan Grieten, Johan Lagae, Evert Lagrou, Dirk Laureys, Piet Lombaerde, Bruno Notteboom, Alfons Pauwels, Peter Renard, Herman Rosseau, Michael Ryckewaert, Marcel Smets, Werner Stalmans, Sven Sterken, Pieter Uyttenhove, Wouter Van Acker, Jos Vandenbreeden, Jef Van den Broeck, Pieter Van den Broeck, Luc Verpoest en Mariet Willinge.