Vernissage
Op 16 september openen het VAi en DE SINGEL de tentoonstelling Getemde Natuur. Die verkent voor het eerst de gelaagde geschiedenis van stedelijk groen door de lens van de stad Antwerpen. Eva Pfannes, medeoprichtster en directeur van OOZE architects & urbanists, geeft de openingslezing waarin ze haar visie op natuur in de stad deelt.
De tentoonstelling Getemde Natuur opent feestelijk in de Blauwe Zaal van De Singel. We nemen we je mee in het verhaal van de expo met een inleiding door curator Bart Tritsmans en een inspirerende lezing door Eva Pfannes, medeoprichtster van OOZE architects & urbanists. Achteraf praten we na in de bar en kan je de tentoonstelling ontdekken.
Je bent voor altijd verantwoordelijk voor wat je hebt getemd.
OPENINGSLEZING
De natuur temmen betekent voor Eva Pfannes, medeoprichter en directeur van OOZE architects & urbanists, banden smeden met soorten in onze steden. In haar lezing belicht ze hoe haar bureau deze filosofie van zorg en betrokkenheid concreet maakt in stedelijke contexten. OOZE beschouwt natuurlijke processen niet als abstracte systemen, maar als fundamenten voor het aangaan van vriendschappen en het verdiepen van begrip. Hun projecten zijn participatief ontworpen: ze betrekken bewoners actief bij de transformatie van hun leefomgeving, onthullen via educatieve trajecten de onderliggende ecologische processen en richten zich op langdurige relaties via onderhoud en monitoring. Bewoners krijgen een actieve rol en worden aangespoord tot eigenaarschap. Deze ingrepen zijn geen anonieme groenzones, maar plekken die ontworpen zijn om uit te groeien tot gekoesterde partners in het stedelijk leven.
Wanneer de vos in Le Petit Prince spreekt over temmen, doelt hij niet op overheersing, maar op verbinding. “Het betekent banden smeden,” zegt hij. Deze gedachte biedt een waardevol uitgangspunt voor het herdenken van onze relatie met natuur in de stad. In plaats van stedelijke natuur louter te zien als functionele infrastructuur, stelt deze visie voor om echte, wederkerige relaties aan te gaan met de levende wezens die onze steden bewonen. Wanneer bewoners zich verbinden met specifieke bomen, waterlopen of geliefde tuinen, verspreiden deze banden zich als een netwerk van zorg doorheen de stad. Natuur wordt dan niet langer beschouwd als iets dat ‘onderhouden’ moet worden, maar als een partner waarvoor men verantwoordelijkheid opneemt. Deze verantwoordelijkheid kan met plezier worden gedragen – als een vorm van rentmeesterschap. Zo ontstaat een pad naar 'herwilding', niet door controle, maar via betrokkenheid en verbondenheid: een 'herwilding' via temmen. (tekst door Eva Pfannes)
Eva Pfannes richtte samen met Sylvain Hartenberg OOZE op in Rotterdam. Ze is gespecialiseerd in stedelijke strategieën, blauwgroene infrastructuur en de ontwikkeling van veerkrachtige, rendabele concepten die de impact van klimaatverandering op een inclusieve manier verzachten en eraan bijdragen via natuur- en cultuurgebaseerde oplossingen. Als teamleider van de City of 1000 Tanks-alliantie binnen het Nederlandse programma Water as Leverage in Chennai, ontwikkelde zij een waterbalansmodel dat het stedelijk waterbeheer herdenkt op een efficiënte, lokale en sociaal rechtvaardige manier. Voor het project Água Carioca, een circulair stedelijk watersysteem voor Brazilië, ontving OOZE in 2017 de Holcim Prize for Sustainable Development. Samen met haar team was Eva hoofdontwerper en medecurator van de Internationale Architectuurbiënnale Rotterdam (IABR) 2020–2021. Daar ontwikkelden zij een wijkgericht model voor energietransitie, waarin gemeenschapszin, meervoudige baten en uitvoerbare implementatiekaders centraal staan. Eva en Sylvain werken geregeld samen met kunstenaar Marjetica Potrč aan publieke kunstwerken die functioneren als levende laboratoria. In deze projecten worden relaties tussen mens en natuur tastbaar gemaakt, zoals in Future Island (een 100-jarig micro-ecosysteem op de Albano Campus in Stockholm), Time of Stone (Venetië Architectuurbiënnale 2021), en Soil and Water: The Kings Cross Pond Club.
Getemde Natuur verkent de gelaagde geschiedenis van stedelijk groen door de lens van de stad Antwerpen. Van de eerste stadsparken in de negentiende eeuw tot het opkomende klimaatactivisme in de tweede helft van de twintigste eeuw; de transformatie van Antwerpen weerspiegelt wereldwijde evoluties in machtsverhoudingen, ruimtelijke en sociale idealen en de verhouding tot natuur en ecologie. De tentoonstelling toont onbekende en onderbelichte verhalen uit de geschiedenis van stedelijk groen. Hedendaagse artistieke en architecturale interventies dagen conventionele ideeën over stedelijke natuur uit en blikken vooruit op een meer inclusieve, gelaagde en veerkrachtige stedelijke toekomst.
16.09.2025
20:00u
Het openingsprogramma is deels in het Nederlands en deels in het Engels.
Gratis, mits registratie.
Bezoek vanaf 19:00u gratis de tentoonstelling (geen ticket nodig)
DE SINGEL (Blauwe Zaal)
Desguinlei 25, 2018 Antwerpen
Bart Tritsmans
Hülya Ertas en Dennis Pohl (Vlaams Architectuurinstituut)
Aslı Çiçek
Vlaams Architectuurinstituut en DE SINGEL
De Vlaamse overheid
In alle zalen van DE SINGEL zijn er plaatsen voorbehouden voor rolstoelgebruikers. Gelieve op voorhand contact op te nemen met tickets@desingel.be, dan voorzien we een plaats. Om de zalen te bereiken kan je gebruik maken van een lift. Kom binnen via de hoofdingang van DE SINGEL en begeef je langs de helling links van de trap om de lift te nemen. Meer info over de toegankelijkheid
Je kan je jas, handtas of rugzak opbergen in de gratis lockers. Deze bevinden zich op twee locaties in DE SINGEL: in de lockerruimte onder de trap aan de hoofdingang via de Desguinlei, en aan het Theaterplein in Beel Laag. Een korte handleiding voor het gebruik van de lockers vind je aan de zijkant van de zuil.
Hoe beïnvloeden gedeelde ruimtes onze manier van leven? In 2024-2026 staat het architectuurprogramma van het Vlaams Architectuurinstituut in het teken van wat we delen. In onze tentoonstellingen, lezingen, debatten, workshops en publicaties onderzoeken we de verschillende aspecten van samenwonen en samenleven.
